پارادوكس اولبرس

پیش از این كه پاسخی به این سوال بدهیم ، اجازه بدهید صورت مساله را یك بار دیگرذكر كنیم، چراآسمان شب تاریك است؟
اولین كسی كه جرات كرد این سوال بظاهر بچگانه را بپرسد، فیزیكدان آلمانی ، هاینریش ویلهلم اولبرس در سال ۱۸۲۳ بود. سوالی كه از آن پس به پارادوكس اولبرس معروف شد و سالها ذهن فیزیكدان ها و ستاره شناسان را به خود مشغول كرد؛ زیرا جواب سوال برخلاف صورت كودكانه اش ، اصلا مثل روز روشن نیست. ابتدا به نظر رسید گرد و غبار بین ستاره ها می تواند مساله را حل كند. این مواد نور ستاره ها را جذب می كنند و مانع رسیدن آنها به چشم ما می شوند، اما مساله اینجاست كه جذب نور، سرانجام آنقدر دمای گردوغبار را بالا می برد كه آن را به تابش و نورافشانی وامی دارد.

توضیح دوم پای انتقال به سرخ كهكشان ها و ستاره های دور را وسط كشید. می دانیم كه به دلیل انبساط جهان ، همه كهكشان ها در حال دورشدن از ما هستند و این باعث افزایش طول موج پرتوهای تابیده از آنها یا به اصطلاح انتقال به سرخ نورشان می شود. تحت تاثیر این انتقال ، بخش عمده ای از نور مرئی كهكشان های دور به نور مادون قرمز تبدیل و غیرقابل رویت می شود؛ اما نباید فراموش كرد كه به همین ترتیب بخشی از پرتوهای ماورای بنفش نیز سر از طیف مرئی درمی آورند و اثربخشی اول را تقریبا خنثی می كنند. بهترین توضیحی كه در حال حاضر برای این پارادوكس وجود دارد، شامل ۲ قسمت است:

بخش اول این كه حتی اگر جهان ما بی نهایت بزرگ باشد، بی نهایت پیر نیست. این نكته از آن جهت اهمیت دارد كه سرعت نور محدود است و ما هر اتفاق را تنها بعد از رسیدن نورش می توانیم ببینیم. به عقیده بیشتر ستاره شناسان ، جهان بین ۱۰ تا ۱۵میلیارد سال عمر دارد. بنابراین بیشترین فاصله ای كه ما از آن نور دریافت می كنیم بین ۱۰ تا ۱۵ میلیارد سال نوری است. حتی اگر ستاره ها یا كهكشان هایی در فاصله دورتر از این وجود داشته باشد، چیز از آنها به چشم ما نمی رسد. بخش دوم جواب ، به این واقعیت برمی گردد كه كهكشان ها، عمر لایتناهی ندارند. ستاره ها سرانجام تاریك می شوند و این اثر در كهشكشان های نزدیك به خاطر فاصله نوری كوتاه تر زودتر قابل مشاهده است. برهم نهی این دو عامل باعث می شود كه ما هیچ وقت نتوانیم نور ستاره های دور و نزدیك را همزمان در همه جهات ببینیم. نور دورترین ستاره ها هنوز به ما نرسیده است ، یا اگر برسد این سفر این قدر طول می كشد كه تعدادی از اجرام نزدیك در این فاصله دار فانی را وداع می گویند و خاموش می شوند. این از تاریك بودن شب. كسی نمی خواهد دلیل روشن بودن روز را بداند؟

تانسور

در ریاضی، تانسور آرایه ای از اعداد است یعنی یک سری اعداد که به طور خاصی مرتب شدند یعنی در یک جدول (نامحسوس) چیده شدند. این جدول در حالت کلی می تواند به صورت  باشه که حروف بزرگ هر کدام می توانند نماینده یک عدد باشند و x نشان دهنده ی عمل ضرب بین آنهاست. مثلا یک تانسور در ساده ترین حالت می تواند یک عضو باشد که این تانسور همان عدد معمولی که در طول روز از آنها استفاده می کنیم است.
در حالت کمی پیشرفته ترین تانسور می تواند به صورت بردار باشد. یعنی وقتی شما بردار A را به صورت(x,y,z) نشان می دهید در حقیقت یک تانسور ۱*۳ دارید. در حالتی باز هم پیشرفته تر تانسور می تواند دو بعدی باشد(به صورت ماتریسی) یعنی مثلا جدول ما ۲×۲ باشه یعنی دو سطر و دو ستون.

چنین تانسوری دارای ۴ عضو است. به طور کلی تانسورهای دو بعدی و بالاتر از دو بعد را با نام ماتریس هم می شناسند که مطمئنا با ماتریس ها و برخی خصوصیات آنها آشنا هستید. ماتریس ها از آن جهت مورد استفاده قرار می گیرند که باعث ایجاد نظم بین داده های یک مسئله و دسته بندی اطلاعات می شوند.

       نمی دونم از کجا باید شروع کنم. اینقدر موضوعات جالب و متنوع توی این جلسه پیش اومد که من هاج و واج موندم که از کدومش بگم. حتی نمی دونم اسامی رو باید بگم یا نه. ولی تصمیم دارم توی این یادداشت از ذکر نام های اساتیدهم پرهیز نکنم. هرجا احساس کردید که اسم استاد رو نمی خواید بدونین خودتون یه سه نقطه جاش بذارید یا اون صدای معروف beep رو که هممون باهاش آشنایی داریم توی ذهنتون مجسم کنید.

خب اینم یه خرده شوخی. ازالان به بعدمن مجبورم باادبیات دیگه ای این یادداشت روتکمیل کنم. حتما خیلی از دانشجوها اطلاع دارندکه چه ماجراهایی درسومین جلسه سمینار هفتگی گروه ریاضی اتفاق افتاد. من دیگه نمی خوام زیاده گویی کنم. ولی چند سوال در این جلسه برای من پیش اومدکه برای اینکه جواب آنهاراپیداکنم مجبورشدم این یادداشت رو به عنوان یک نامه ی سرگشاده به آقایان لطفی وافتخاری بنویسم. البته قبل ازهرچیزخاطرنشان می کنم که این دو بزرگوار حق استادی به گردن بنده دارند و اینجانب به هیچ عنوان با این یادداشت قصد اساعه ادب به این دو عزیز را ندارم. صرفااین مطالب٬ موضوعاتی است که از تاریخ این سمینار تا زمان درج یادداشت ذهن حقیر را به خود مشغول کرده اند.

ابتدا روی سخنم با دکتر لطفی است:

جناب آقای دکتر لطفی. موضوعی که شما در این جلسه مطرح کردید بسیار جالب و در خور تامل بود. شما فرمودید که ما اینجا آمده ایم که شک کنیم. و کاملا هم حق با شماست. فکر می کنم اکثر افرادی که بویی از تفکر و تعمق در مسائل پیرامون خود برده باشند، به صراحت با شما وبنده هم عقیده هستند که قبول کورکورانه موضوعی، کاری ابلهانه و نادرست است. حال سوال من این است: آیا برای مطالبی مثل تفحص در قرآن کریم که کاری بسیار کارشناسانه و دقیق لازم دارد وهمچنین از نظر زمانی بسیار وقت گیر است ودانشمندان خود این علم را طلب می کند، برای اینکه مقاله ای در این زمینه ارائه دهیم، باید مجددا بر روی قرآن تحقیق کنیم؟ یا می توانیم به مقاله های مستدلی که توسط دانشمندان قرآن شناس ارائه شده و به تایید علمای دینی و قرآنی هم رسیده اشاره کنیم. فکر کنید اگر می خواستیم صرفا یافته های خویش را مد نظر داشته باشیم وضع علمی کنونی جامعه بشری تا چه حد فلاکت بار بود. به عنوان مثال فرض کنید برای این مورد به خصوص شخصی که میخواهد چنین مقاله ای ارائه دهد باید تعداد کلمات الله(جل جلاله) را مجددا در قرآن کریم بشمارد. زیرا ما نمی توانیم از نرم افزار ویژه این کار استفاده کنیم. این نرم افزار ها ممکن است خطا داشته باشند.(حتی اگر خطا نداشته باشند ما باید شک کنیم.)

جناب آقای دکتر لطفی. در خصوص سمینار سرکار خانم کریمی که بعد چهارم نام داشت و به بررسی زندگی دو بعدی و سه بعدی و سپس با استفاده از استقرایی نادقیق ولی قابل تامل به بررسی زندگی سه بعدی وچهار بعدی پرداخته شد، شما به نکاتی اشاره کردید. از آن جمله گفتید که کسانی که بعد چهارم و پنجم و ... به نور و صدا و رنگ و... اختصاص می دهند چطور. این وضعیت را برای آنان چگونه ارزیابی می کنید؟ این سوالی بود که شما پرسیدید. همانطور که می دانید در چنین شرایطی هر کسی به واسطه شغلی که اتخاذکرده، بعد چهارم را عنصر به خصوصی تعریف می کند. یا در جبر و آنالیز که ما بحث روی فضاهای k-بعدی را داریم  همه متوجه این نکته می شویم که این دروس کاملا انتزاعی اند. وبنابراین ما در طبیعت به دنبالش نمی گردیم. از تمام این نکات که بگذریم فکر می کنم تمام کسانی که در سمینار حضور داشتند متوجه این مطلب شدند که بحث این مقاله صرفا پیرامون بعد مکانی است. کاش سرکار خانم کریمی می توانستند جهت جلوگیری از اینگونه مغلطه ها ابتدا تعریفی از بعد مکانی ارائه دهند. من شخصا مطالعه زیادی در این موضوع ندارم، ولی فکر می کنم یکی از ارکان تعرف بعد مکانی این باشد که بردار یکه بعد جدید، باید عمود بر بردارهای یکه ابعاد دیگر باشد. آیا می توانید چنین فضایی را خارج از تخیل به ما نشان دهید؟ ما مشتاقانه منتظر سمینار بعدی شما می باشیم.

و اما نکته بعد. عدم ذکر  منبع مقالات موضوعی بود که اکثر اساتید به آن معترض بودند. حال سوال بنده از جنابعالی این است: منبع شما در مقاله ای که در اولین سمینار ارائه کردید چه بود؟ پوسترهای داخل گروه؟ از کجا می دانید که آنها موصق هستند؟ از کجا می دانید که گوس سگ داشت؟ شاید گربه داشت. آلمانی ها اکثرا گربه دوستند!! از کجا با این اطمینان در مورد سگ گوس حرف می زنید؟؟؟

می بینید. چقدر سوال از این جنس وجود دارد؟ ولی در سمینار شما هیچیک از اساتید از شما درخواست نکرد که منبعتان را ذکر کنید. نمی دانم. شاید این سوالات فقط مخصوص دانشجویان ترم شش باشد.

و اما استاد محترم، جناب آقای افتخاری. تنها نکته ای که می خواستم به آن اشاره کنم این بود: درست است که به نظر شما این مقالات دارای هیچ ارزشی نبود. ولی آیا امکان این نبود که به شعور دیگران نیز احترام گذاشته شود و اجازه قضاوت در مورد ارزش این مقالات به تمامی حضار داده شود. درست است که شما مشتاق آن بودید که نظرتان را به گوش کسانی که این سمینار را ارائه دادند برسانید. اما آیا بهتر نبود این اشتیاق را بعد از جلسه برآورده سازید. این کارتان صرفا سبب شد که بسیاری از دانشجویانی که علاقه مند به ارائه مقاله در این سمینارها بودند، از این کار صرف نظر کنند. البته ناگفته نماند که عده ای(مانند این حقیر) نیز با جدیت بیشتری خواهان ارائه مقاله شدند.

در پایان می خواستم به موضوعی اشاره کنم. زمانی که من راجع به شخصیت گوس فکر می کردم همیشه موضوعی آزارم می داد. فکر می کردم که اگر این فرد می توانست جهانیان را زودتر از یافته های خویش آگاه کند، شاید ما امروز پیشرفت بیشتری را در زمینه های علمی شاهد بودیم. پس همیشه این سوال برای من وجود داشت که چرا چنین شخصی یادداشت های خود را در کشوی میزش قرار می داد. او امیر ریاضیات است. از منتقدین پوشالی چرا باید بترسد. اما اخیرا به این سوال من پاسخ داده شد. حال می دانم که این نقصی بر گوس نبوده است. و مهم تر از آن  نتیجه ایست که گرفتم:

دنیایی که با امیر خود چنین کند، با من رعیت چه خواهد کرد؟

 تا دیروز خیلی از دست خودم شاکی بودم که چقدر ناامیدم اما امروز می بینم که بقیه از من ناامید ترن تازه در نظر همه اونا مرغ همسایه غازه اونم چه غازی پروارو گوشتی اما کاش همه ما می دونستیم که واقعا صدای دهل از دور خوشه اینقدرا هم که فکر می کنیم شکلاتای دیگه خومزه تر از مال ما نیست این جورا هم که فکر می کنیم تو رودخونه های دیگه به جای آب شیر جاری نمی شه کاش با خودمون یکمی فکر می کردیم که هر جا گلی هست در کنارش خوار هم هست کاش فکر می کردیم که هر جا یه جنگله شاید سراب باشه

بعضی وقتا با خودم آرزو می کنم که ای کاش ما آدما دو بار زندگی می کردیم یه بار برای تجربه کسب کردن و یه بار برای زندگی کردن اون موقع مجبور نبودیم واسه فکرامون بهای سنگینی رو بپردازیم.

کاش می شد کمتر حسرت عروسک رقصان ساناز رو بخوریم یا کمتر به ماشین کنترلی عرشیا قبطه بخوریم

کاش می شد.

کنون رزم virus و رستم شنو 

دگرها شنيدستي اين هم شنو

که اسفنديارش يکي disk داد 

بگفتا به رستم که اي نيکزاد

در اين disk باشد يکي file ناب 

که بگرفتم از سايت افراسياب

برو خرمي کن بدين disk هان 

که هم نون و هم آب باشد در آن

تهمتن روان شد سوي خانه اش

شتابان به ديدار رايانه اش

دگر صبر آرام و طاقت نداشت

مر آن disk را در drive اش گذاشت

نکرد هيچ صبر و نداد هيچ لفت

يکي list از root ديسکت گرفت

در آن disk ديدش يکي file بود 

بزد enter آنجا و اجرا نمود

به ناگه چنان سيستمش کرد hang

که رستم در آن ماند مبهوت و منگ

تهمتن کلافه شد و داد زد

ز بخت بد خويش فرياد زد

چو تهمينه فرياد رستم شنود

بيامد که ليسانسش رايانه بود

بدو گفت رستم همه مشکلش

وزان disk و برنامه قابلش

چو رستم بدو داد قيچي و ريش

يکي ديسک bootable آورد پيش

يکي toolkit اندرآن disk بود

بر آورد آن را و اجرا نمود

به ناگه يکي رمز virus يافت

پي حذف امضاي ايشان شتافت

چو virus را نيک بشناختش

مر از bootsector بر انداختش

يکي ضربه زد بر سرش toolkit

که هر byte آن گشت هشتاد bit

به خاک اندر افکند virus را 

تهمتن به رايانه زد بوس را

چنين گفت تهمينه با شوهرش

که اين بار بگذشت از پل خرش

دگر بار برنامه اين سان مکن

ز رايانه اصلا تو صحبت مکن

قسم خورد رستم به پروردگار

 نگيرد دگر disk ز اسفنديار!!!

سنجد ( Sorb ) : نمادي است از زايش و تولد و بالندگي و برکت
سمنو (Samanoo): نماد خوبي براي زايش گياهي و بارور شدن گياهان
سبزه (Verdure) : موجب فراواني و برکت در سال نو شود، رنگ سبز آن رنگ ملي و مذهبي ايرانيان است.

سيب سرخ (Red Apple ) : نمادي است از باروري و زايش
سماق (Sumac) : براي گندزدايي و پاکيزگي
سير (Garlic) : براي گندزدايي و پاکيزگي
سرکه (Vinegar) : براي گندزدايي و پاکيزگي
قرآن(Quran) : کتاب مقدس هر آيين
تخم مرغ (Eggs) : از نوع سفيد يا رنگي نمادي است از نطفه و نژاد

ماهي سرخ (Gold Fish) : ماهي يکي از نمادهاي آناهيتا فرشته آب و باروري است و وجود آن باعث برکت و باروري مي گردد.
سکه (Silver & Gold Coin) : موجب برکت و سرشاري کيسه است
نقل (Comfit ): نمادي است از زايش و تولد و بالندگي و برکت
شيريني (Sweets ) : نمادي است از زايش و تولد و بالندگي و برکت
آجيل (Nuts) : نمادي است از زايش و تولد و بالندگي و برکت
اسپند ( Wild Rue): در زمانهاي قديم مقدس بوده و در رسم هاي نيايشي بکار برده مي شده.
انار (Pomegranate) : پردانگي انار نشان از برکت و باروري است.

به هیزم شکن ماهری کاری دریک تجارتخانه بزرگ چوب پیشنهاد شد و اون قبول کرد. حقوق پیشنهادی و همه شرایط کار فوق العاده بود و به همین خاطر هیزم شکن عزمش رو جزم کرد که تمام تلاشش رو بکنه و کار رو به نحو احسن انجام بده.
کارفرما یه تبر بهش داد و بعد هم اونو به محل کارش برد.
روز اول 15 تا درخت رو انداخت.
کارفرما برای کار خوبش ازش تشکر کرد و بهش گفت که همینطوری ادامه بده... این تشویق باعث شد هیزم شکن تو کارش انگیزه بیشتری پیدا کنه
روز بعد هیزم شکن بیشتر تلاش کرد ولی این بار 10 تا درخت رو انداخت
روز سوم حتی از روز دوم هم بیشتر سعی کرد ولی فقط 7 تا درخت رو تونست قطع کنه
هر روز که میگذشت تعداد درختها کمتر میشد
با خودش گفت حتما دارم قدرتمو از دست میدم
رفت پیش کارفرما و بهش گفت که چی شده و اینکه چقدر ناراحته
کارفرما گفت: آخرین بار کی تبرتو تیز کردی؟
هیزم شکن گفت: تیز؟؟؟ وقت نداشتم تیزش کنم! سرم گرم قطع کردن درختا بود!!!
گاهی تو زندگی لازمه که یه کم وایسیم و نگاهی به خودمون و داشته هامون بندازیم.. چیزایی که داریم همیشه کافی و کامل نیستن . کلید موفقیت اینه که هر چند وقت یه بار تبر وجودمونو تیز کنیم!

ارسطو: طبيعت مرغ اينست که از خيابان رد شود.
موسی: و آنگاه پروردگار از آسمان به زمين آمد و به مرغ گفت «به آن سوی خيابان برو» و مرغ چنين کرد و پروردگار خشنود همی گشت.
مارکس: مرغ بايد از خيابان رد ميشد. اين از نظر تاريخی اجتناب‌ناپذير بود.
خاتمی: چون ميخواست با مرغهای آن طرف خيابان گفتگوی تمدنها بکند.
رياضيدان: مرغ را چگونه تعريف ميکنيد؟
شاگرد تنبل: والا آقا به خدا همين الآن ميدونستيم ها... آقا يه دقه...
نيچه: چرا که نه؟
فرويد: اصولاً مشغول شدن ذهن شما با اين سؤال نشان ميدهد که به نوعی عدم اطمينان جنسی دچار هستيد. آيا در بچگی شصت خود را ميمکيديد؟
داروين: طبيعت با گذشت زمان مرغ را برای اين توانمندی رد شدن از خيابان انتخاب کرده است
همينگوی: برای مردن. در زير باران.
اينشتين: رابطهء مرغ و خيابان نسبی است.
سيمون دوبوار: مرغ نماد زن و هويت پايمال‌شدهء اوست. رد شدن از خيابان در واقع کوشش بيهودهء او در فرار از سنتها و ارزشهای مردسالارانه را نشان ميدهد.
پاپ اعظم: بايد بدانيم که هر روز ميليونها مرغ در مرغدانی ميمانند و از خيابان رد نميشوند. توجه ما بايد به آنها معطوف باشد. چرا هميشه فقط بايد دربارهء مرغی صحبت کنيم که از خيابان رد ميشود؟
صادق هدايت: از دست آدمها به آن سوی خيابان فرار کرده بود، غافل از اينکه آن طرف هم مثل همين طرف است، بلکه بدتر.
خوانندهء آهنگهای آبدوغ‌خياری: چرا رفتی مرغ جونم، دوستت دارم، دوستت دارم...
روانشناس: آيا هر کدام از ما در درون خود يک مرغ نيست که ميخواهد از خيابان رد شود؟
نيل آرمسترانگ: يک قدم کوچک برای مرغ، و يک قدم بزرگ برای مرغها.
حافظ: عیب مرغان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت، که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت.
کافکا: ک. به آن سوی خيابان کثيف رفت. مرغ اين را ديد و به سوی ديگر خيابان فرار کرد، ضمن اينکه به ک. نگاهی بی‌توجه و وحشتزده انداخت. اين ک. را مجبور کرد که دوباره به سوی ديگر خيابان برود، تا مرغ را با حضور فيزيکی خود مواجه کند و دست‌کم او را به احترامی وادارد که باعث گريختن مجدد او شود، کاری که برای مرغ دست کم از نظر اندازهء کوچک جثه‌اش دشوارتر مينمود.
بيل کلينتون: من هرگز با مرغ تنها نبودم.
فردوسی: بپرسید بسیارش از رنج راه، ز کار و ز پیکار مرغ و سپاه.
ناصرالدين‌شاه: يک حالتی به ما دست داد و ما فرموديم از خيابان رد شود. آن پدرسوخته هم رد شد.
سهراب سپهری: مرغ را در قدمهای خود بفهميم، و از درخت کنار خيابان، شادمانه سيب بچينيم.
طرفدار داستانهای علمی - تخيلی: اين مرغ نبود که از خيابان رد شد. مرغ خيابان و تمام جهان هستی را ۷ متر و ۲۰ سانتيمتر به عقب راند.
اريش فون دنيکن: مثل هر بار ديگر که صحبت موجودات فضاييست، جهان دانش واقعيات را کتمان ميکند. مگر آنتنهای روی سر مرغ را نديديد؟
جرج دبليو بوش: اين عمل تحريکی مجدد از سوی تروريسم جهانی بود و حق ما برای هر نوع اقدام متقابلی که از امنيت ملی ايالات متحده و ارزشهای دموکراسی دفاع کند محفوظ است.
سعدی: و مرغی را شنيدم که در آن سوی خيابان و در راه بيابان و در مشايعت مردی آسيابان بود. وی را گفتم: از چه رو تعجيل کنی؟ گفت: ندانم و اگر دانم نگويم و اگر گويم انکار کنم.
احمد شاملو: و من مرغ را، در گوشه‌های ذهن خويش، ميجويم. من، ميمانم. و مرغ، ميرود، به آن سوی خيابان. و من، تهی هستم، از گلايه‌های دردمند سرخ.
رنه دکارت: از کجا ميدانيد که مرغ وجود دارد؟ يا خيابان؟ يا من؟
لات محل: به گور پدرش ميخنده! هيشکی نمتونه تو محل ما از خيابون رد بشه، مگه چاکرت رخصت بده. آی نفس‌کش!
بودا: با اين پرسش طبيعت مرغانهء خود را نفی ميکنی.
پدرخوانده: جای دوری نميتواند برود.
فروغ فرخزاد: از خيابانهای کودکی من، هيچ مرغی رد نشد.
ماکياولی: مهم اينست که مرغ از خيابان رد شد. دليلش هيچ اهميتی ندارد. رسيدن به هدف، هر نوع انگيزه را توجيه ميکند.
پاريس هيلتون: خوب لابد اونور خيابون يه بوتيک باحال ديده بوده.
هيتلر: اگر ارادهء ما همچنان قوی بماند، مرغ را نابود خواهيم کرد! فولاد آلمانی از خيابان رد خواهد شد!.
فوتباليست: آفسايد بود آقا! ما هر چی به اين داور گفتيم بی‌انصاف قبول نکرد!
کودک: که به اون طرف خيابون برسه !

جاده خاکی

وجود خدا و شيطان

آیا شیطان وجود دارد؟ آیا خدا شیطان را خلق کرد؟
استاد دانشگاه با این سوال ها شاگردانش را به چالش ذهنی کشاند.
آیا خدا هر چیزی که وجود دارد را خلق کرد؟
شاگردی با قاطعیت پاسخ داد:"بله او خلق کرد"
استاد پرسید: "آیا خدا همه چیز را خلق کرد؟"
شاگرد پاسخ داد: "بله, آقا"
استاد گفت: "اگر خدا همه چیز را خلق کرد, پس او شیطان را نیز خلق کرد. چون شیطان نیز وجود دارد و مطابق قانون که کردار ما نمایانگر ماست , خدا نیز شیطان است"
شاگرد آرام نشست و پاسخی نداد. استاد با رضایت از خودش خیال کرد بار دیگر توانست ثابت کند که عقیده به مذهب افسانه و
خرافه ای بیش نیست.
شاگرد دیگری دستش را بلند کرد و گفت: "استاد میتوانم از شما سوالی بپرسم؟"
استاد پاسخ داد: "البته"
شاگرد ایستاد و پرسید: "استاد, سرما وجود دارد؟"
استاد پاسخ داد: "این چه سوالی است البته که وجود دارد. آیا تا کنون حسش نکرده ای؟ "
شاگردان به سوال مرد جوان خندیدند.
مرد جوان گفت: "در واقع آقا, سرما وجود ندارد. مطابق قانون فیزیک چیزی که ما از آن به سرما یاد می کنیم در حقیقت نبودن
گرماست. هر موجود یا شی را میتوان مطالعه و آزمایش کرد وقتیکه انرژی
داشته باشد یا آنرا انتقال دهد. و گرما چیزی است که باعث میشود بدن یا هر شی انرژی را انتقال دهد یا آنرا دارا باشد. صفر مطلق (460- F) نبود کامل گرماست. تمام مواد در این درجه بدون حیات و بازده میشوند. سرما وجود ندارد. این کلمه را بشر برای اینکه از نبودن گرما توصیفی داشته باشد خلق کرد."
شاگرد ادامه داد: "استاد تاریکی وجود دارد؟"
استاد پاسخ داد: "البته که وجود دارد"
شاگرد گفت: "دوباره اشتباه کردید آقا! تاریک هم وجود ندارد. تاریکی در حقیقت نبودن نور است. نور چیزی است که میتوان آنرا مطالعه و آزمایش کرد. اما تاریکی را نمیتوان. در واقع با استفاده از قانون نیوتن میتوان نور را به رنگهای مختلف شکست و طول موج هر رنگ را جداگانه مطالعه کرد. اما شما نمی توانید تاریکی را اندازه بگیرید. یک پرتو بسیار کوچک نور دنیایی از تاریکی را می شکند و آنرا روشن می سازد. شما چطور می توانید تعیین کنید که یک فضای به خصوص چه میزان تاریکی دارد؟ تنها کاری که می کنید این است که میزان وجود نور را در آن فضا اندازه بگیرید. درست است؟ تاریکی واژه ای است که بشر برای توصیف زمانی که نور وجود ندارد بکار ببرد."
در آخر مرد جوان از استاد پرسید: "آقا, شیطان وجود دارد؟"
زیاد مطمئن نبود. استاد پاسخ داد: "البته همانطور که قبلا هم گفتم. ما او را هر روز می بینیم. او هر روز در مثال هایی از رفتارهای غیر انسانی بشر به همنوع خود دیده میشود. او در جنایتها و خشونت های بی شماری که در سراسر دنیا اتفاق می افتد وجود دارد. اینها نمایانگر هیچ چیزی به جز شیطان نیست."
و آن شاگرد پاسخ داد: "شیطان وجود ندارد آقا. یا حداقل در نوع خود وجود ندارد. شیطان را به سادگی میتوان نبود خدا دانست. درست مثل تاریکی و سرما. کلمه ای که بشر خلق کرد تا توصیفی از نبود خدا داشته باشد. خدا شیطان را خلق نکرد. شیطان نتیجه آن چیزی است که وقتی بشر عشق به خدا را در قلب خودش حاضر نبیند. مثل سرما که وقتی اثری از گرما نیست خود به خود می آید و تاریک که در نبود نور می آید.
نام آن مرد جوان: آلبرت انیشتن

جاده خاکی

رئیس گروه مطالعات ایرانی و اسلامی دانشگاه U.C.L.A آمریکا :

زبان ریاضی راهگشای گفتگوهای فلسفی است